'.....క్షమించని

కులాల ప్రసక్తి'

రెండు రంగాలు (సీన్లు) వ్రాస్తాను. చదివి, జవాబు చెప్పండి.

మొదటి రంగం :

ఓ హైవే--అక్కణ్ణించి ఇంకో దారి చీలుతుంది. అక్కడికి ఆ వూరు బస్ స్టాండ్ కొంచెం దూరం. యెటు వెళ్ళే బస్సులైనా, ఆ సెంటర్ లో ఆగుతాయి. ఆ సెంటర్ లో ఓ హోటెల్. స్లాబ్ బిల్డింగులో నీట్ గా వుంటుంది. టిఫిన్లు కూడా చాలా బాగుంటాయి. ఓ పక్కా, మధ్యనీ నాలుగేసి కుర్చీలు వుండే టేబుళ్ళు. ఇంకో పక్క, ఆరు కుర్చీలు వుండే టేబుళ్ళు. ఉదయం 6 నించీ, 11 దాకా యే టేబులూ ఖాళీ వుండదు.

ఆ సెంటర్ లోనే అనేక పాక హోటళ్ళు వున్నాయి--వాటిలోనూ ఖాళీ వుండదు ఆ సమయం లో.

ఆ వూళ్ళో ముందు రోజు రాత్రి ఓ శుభకార్యానికి వచ్చాడొకాయన. తెల్ల ఫేంటూ, తెల్ల షర్టూ టక్ చేసుకొని, చలవ కళ్ళజోడు పెట్టుకొని, టిప్ టాప్ గా వున్నాడు. తన ఆఫీసుకి ఆలస్యం అయిపోతుందేమో అని, టిఫిన్ చెయ్యకుండా బయల్దేరి వచ్చేశాడు. 

ఈ హోటల్లో నలుగురు కూర్చొనే టేబులు దగ్గర, యెడం వైపు కుర్చీలో కూర్చున్నాడు. కుడివైపు కుర్చీ గోడ దగ్గరగా వుంది. అది ఖాళీ. టిఫిన్ ఆర్డరు ఇచ్చాడు. సర్వర్ తేగానే, శుభ్రం గా చేతులు కడుక్కుని, తినడం ప్రారంభించాడు.

హోటెల్ యెదురుగా ఓ లారీ ఆగింది. అందులోని క్లీనర్, పాపం ఆకలితో నకనకలాడుతున్నాడు. డ్రైవర్ ని బతిమాలి, ఓ ఐదు నిమిషాల్లో వచ్చేస్తానన్నా అని, క్రిందికి దిగాడు. 

అతని వాలకం మామూలే--చొక్కా అంతా ఆయిల్ మరకలూ, చేతుల్నిండా నల్లగా గ్రీజు మరకలూ!

హోటల్లోకి వచ్చేసరికి, మన నీటుగాడి ప్రక్కన గోడదగ్గర వున్న సీటొక్కటే ఖాళీ వుంది!

సంశయిస్తూనే, 'కొంచెం జరుగుతారా?' అన్నాడు. నీటుగాడు విననట్టే నటిస్తూ, టిఫిన్ లాగించేస్తున్నాడు. 

ఇతను, అటుగా వస్తున్న సర్వర్ని దీనం గా వేడుకొన్నట్ట్లు చూశాడు. ఆ సర్వర్, 'కొంచెం జరగండి సార్!' అన్నాడు. 

జరగకపోగా, అయిష్టంగానే లేచి, గోడదగ్గర సీటుకి ఇతనికి దారిచ్చి, మళ్ళీ తన కుర్చీలో బాగా యెడం వైపు జరిగి తన టిఫిన్ 'మమ ' అనిపించి, సర్వర్ తో 'కాఫీ కేన్సిల్ ' అని చెప్పేసి, బయటికి వచ్చేశాడు బిల్లు చెల్లించి!

ఇక్కడ అసలు విషయం యేమిటంటే, ఆ నీటుగాడు ఓ దళితుడు. క్లీనర్ ఓ అగ్ర వర్ణం వాడు!

మరి యెందుకలగ?

ఇంకో రంగం మరోసారి.

.....క్షమించని

కులాల ప్రసక్తి

రాజుల కాలం లో, సామ్రాజ్య విస్తరణ కాంక్షతో యుధ్ధాలు చేసేవారు. దానికోసం సైన్యాన్ని తర్ఫీదు ఇచ్చి, బలాన్నీ, ఆయుధాలనీ పెంచుకొనేవారు. 

యుధ్ధాల్లో దళాలకి అధిపతుల్ని నియమించేవారు--వారికి నాయుడు, రాయుడు, లాంటి పదవులిచ్చేవారు. రాజు క్షత్రియుడైతే, సాధారణం గా క్షత్రియులే సైన్యాధిపతిగా నియమింపబడేవారు. రాజు రెడ్డి అయితే, రెడ్డినే సైన్యాధిపతిని చేసేవారు. 

దళాధిపతులు చూపించిన పౌరుషాన్ని మెచ్చుకొని, వారికి కొంత భూమిని ఇచ్చేవాడు రాజు. ఆ భూముల్లో వ్యవసాయం చేయించుకొంటూ, కోటకి కూడా 'కాపు' గా వుండేవారు. వీళ్ళే ప్రాంతాలని బట్టి, కాపు కులం, వెలమ కులం--ఇలా యేర్పడ్డారు. ఇలాంటి వంశాలవాళ్ళే--వీరమాచనేని (వీరమాచయనాయని), ఘట్టమనేని, త్రిపురనేని, పర్వతనేని, రాయని, సర్వారాయని--ఇలాంటి ఇంటిపేర్లు వున్నవాళ్ళు. (వీళ్ళలో ప్రస్తుతం కొన్ని ఇంటిపేర్లవారు 'కమ్మ' లేదా 'చౌదరి' కులం గా వ్యవహరించబడుతున్నారు.)

ఇతరకులాలలోని వాళ్ళు, కొంత సంపాదించుకొని, స్వయం గా భూవసతిని యేర్పాటు చేసుకొని, ముఖ్య వృత్తి వ్యవసాయం, పాడి గా గలవాళ్ళు 'కమ్మ' కులం గా యేర్పడ్డారు. ఉత్తరభారతం లోని 'చౌధురీ' ల నించి 'చౌదరి' నామాన్ని స్వీకరించారు. వీళ్ళ ముఖ్య లక్షణం యేమిటంటే, బంజరు భూముల్ని కూడా తమ శ్రమ శక్తి తో బంగారు పండే భూములుగా మార్చడం! పాడి ని వృధ్ధి చేసుకోవడం. (ఈ కులం వాళ్ళు లేకపోతే, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో యే ప్రాంతం లోనూ వ్యవసాయం ఇప్పుడున్న స్థితిలో వుండేదికాదు అంటే అతిశయోక్తి కాదు!)

(మా మేష్టారు తన తిట్టులో వుపయోగించిన 'దొమ్మరి, దూదేకుల, కమ్మరి, కుమ్మరి, మేదరి, మాల, మాదిగ, సాలి, కంసాలి, యెట్టి, యానాది, ఈడిగ, పాకీ' ఇలా సమస్థ కులాలవాళ్ళూ సైన్యం లో వుండి, వాళ్ళ వాళ్ళ వృత్తులు చెయ్యకపోతే, ఆ సైన్యాలు అంతంత సంఖ్యల్లో మనుగడ సాగించగలిగేవా?)

యుధ్ధాలు లేని శాంతి సమయం లో ఈ కులాలవాళ్ళందరికీ తగ్గ వుపాధి--ఆయుధాలు తయారు చెయ్యడమో, రాళ్ళూ వగైరా మోయించి గుళ్ళు కట్టించడమో, కళలని అభివృధ్ధి చెయ్యడమో--ఇలాంటివి చేసి, వాళ్ళకి వుపాధికి లోటులేకుండా చూసుకునేవారు.

సాహిత్యాన్నీ, ఇతర కళలనీ పోషించి, వాళ్ళకి కూడా అగ్రహారాలు ఇచ్చేవారు.

--మిగతా మరోసారి

చలన చిత్రాలు

'.....సిత్రాలు'

దాదాపు ఓ నలభై యేళ్ళ క్రితం, మన కళా తపస్వి కాశీనాథుని విశ్వనాథ్ 'కాలం మారింది' అనే ఓ సందేశాత్మక చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించాడు. 

దాన్ని నిన్ననే (13-04-2010) ఈటీవీ వారు ప్రసారం చెయ్యడంతో మళ్ళీ చూశాను.

గాంధీ, నెహ్రూలకి కూడా 'విగ్రహాలు' పెట్టొద్దు--వారి బాటని అనుసరించడమే వారికి మనం ఇచ్చే నివాళి అని అర్ధం వచ్చేలా, హీరో (శోభన్ బాబు) చేత పాట పాడించారు!

నిజం గా అలాంటి చిత్రం చెయ్యడం తో ఆయన జీవితం ధన్యమయినట్టే! (ఆ సినిమాకి డబ్బులు రాలేదనుకోండి--అది వేరే విషయం)

అలాంటి సినిమాలు మరిన్ని తీస్తే, ఇప్పుడు కోట్లు వసూలు చెయ్యచ్చు.

యెందుకొచ్చిన శంకరాభరణాలూ, సాగర సంగమాలూ, సిరి వెన్నెలలూ!

'.....తపస్వి' గారూ! ప్రయత్నిస్తారా?

ఆ దేవుడు కూడా క్షమించని.......

కులాల ప్రసక్తి

త్రేతాయుగం లో జరిగినట్టు చెప్పబడుతున్న రామాయణం లో జాతుల ప్రసక్తి వుంది గాని, కులాల ప్రసక్తి అంతగా లేదు.

ముఖ్యం గా 'దైత్య ' (రాక్షస) జాతిని నిర్మూలించడానికే రామావతారం వచ్చింది.

(ఓ ముఫ్ఫయ్యేళ్ళక్రితం, ద్రవిడ కజగం స్థాపకుడు, పెరియార్ ఈ వీ రామస్వామి నాయకర్--రావణలీల జరిపించి, రాముణ్ణి వాహనం పై చెప్పులతోనూ, రాళ్ళతోను కొట్టిస్తూ, మదరాసు వీధుల్లో వూరేగించేవాడు! అప్పట్లో నిరసనలు లేవు. దేశవ్యాప్త నిరసనలు అసలే లేవు!)

ఆ కాలం లో బ్రాహ్మణులు పురోహితులుగా, యఙ్ఞాది కర్మలు చేయించేవాళ్ళుగా, చదువు చెప్పేవాళ్ళుగా, ప్రజల మంచికోసం ముహూర్తాలూ అవీ పెట్టేవాళ్ళుగానే వుండేవారు.

క్షత్రియులు, రాజ్య పాలన చేసేవారు. సైన్యం లో ముఖ్య పదవులు అధిష్టించేవారు.

వైశ్యులు వాణిజ్యం చేసి, వణిక్ ప్రముఖులుగానే వుండేవారు.

శూద్రులు పొలాల్లో పంటలు పండించడం చేసేవారు, యాదవులు పశుపోషణ చేసేవారు, మిగిలిన కులాలవాళ్ళు వాళ్ళ వాళ్ళ వృత్తులు చేసుకునే వారనే అనుకోవాలి.

గుహుడు, శబరి వంటివాళ్ళు ఆయనని దైవం గానే కొలిచారు!

ఆ యుగాంతానికి కొంచెం ముందు, 'శంబూక వథ ' జరిగింది. ఆ పంచముడు తపస్సు చేస్తున్నాడని కొందరు రాముడికి ఫిర్యాదు చెయ్యగానే, ససైన్యం గా వెళ్ళి, 'నీవు నీ ధర్మాన్ని అతిక్రమించావు. అందుకని నిన్ను వధించక తప్పడం లేదు.' అన్నాడంటారు.

(ఇది 'వాల్మీకం' లో వుంది అని కొంతమంది, లేదు ప్రక్షిప్తం అని కొంతమంది అంటారు.)

ద్వాపర యుగానికి వచ్చేసరికి, కుల వ్యవస్థ బలపడింది. క్షత్రియులే కాకుండా, యాదవులు, నాగులు, యక్షులు, కిన్నరులు, కింపురుషులు--మొదలైన వాళ్ళు కూడా రాజ్యపాలన సాగించారు.

సైన్యం లో అన్ని కులాలవాళ్ళూ వుండి, వాళ్ళ వృత్తుల్ని కొనసాగించేవారు!

ఇక కలియుగం లో, మనకి తెలిసిన చరిత్ర ప్రకారం దండయాత్ర చేసి, ఢిల్లీ సిం హాసనాన్ని ఆక్రమించుకున్న షేర్ షా సూరీ కాలం లో, మొదటిసారి 'శిస్తు వసూళ్ళ ' వ్యవస్థని ప్రవేశపెట్టి ఆర్థిక వ్యవస్థని క్రమబధ్ధీకరించాడు.

ఆ క్రమం లో, సామంత రాజులకి ఆ అధికారాలు దఖలు పడి, వాళ్ళు వసూలు చేసిన దాంట్లో పెద్ద మొత్తాలని ఢిల్లీ నవాబుకి చెల్లించేవారు.

రాజులు లేని వ్యవసాయ ప్రాంతాలూ, అరణ్య ప్రాంతాలూ, కొండ ప్రాంతాలకి సంబంధించి, అక్కడ వారసత్వం గా కొంత భూవసతి కలిగిన వాళ్ళు ఆ ప్రాంతాలపై తమకి వసూళ్ళ అధికారాన్ని ఇమ్మని నవాబుకి మహజరు సమర్పిస్తే, సరేనని ఆ ప్రాంతానికి అతణ్ణి అధికారిగా నియమించేవారు.

అలావచ్చినవే 'చౌధురి ' మొదలైన పదవులు. (చతుర్థ హారి--అంటే వసూలు చేసిన దాంట్లో నాలుగో వంతు హరించి, మూడు వంతులు నవాబుకి చెల్లించేవారు--అదే కాలక్రమం లో చౌధరి గా మారిందంటారు. ఇంగ్లీషువాళ్ళు కడప వర్ణక్రమం లో వుపయోగించినట్టు వ్రాయడం వల్ల, అది చౌధురి అయ్యింది!)

అదుగో--అక్కడ పడింది జమీందారీ, ఇనాందారీ, మొఖాసాదారీ, శిరస్థదారీ మొదలైన వ్యవస్థలకి.

స్వర్ణ యుగం గా పేరుపడ్డ గుప్తుల కాలం వచ్చేసరికి, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత పకడ్బందీ గా నడిచి, అందరూ సుఖ సంతోషాలతో జీవించేవారు--పాలన బాగుండడం వల్ల. ఇందుకు ముఖ్య కారణం 'కౌటిల్యుడు '.

మొఘలాయి పాలన వచ్చేసరికి, ఆర్థిక వ్యవస్థ చక్కగా నడిచేది--కాని ఈ జమీందారులూ వాళ్ళూ చాలా బల పడ్డారు--నవాబు వాళ్ళకి పూర్తిగా మద్దతు ఇస్తూండటం తో.

(గోల్కొండ నవాబు క్రింద పని చేసిన అక్కన్న, మాదన్న లు అలాంటివారే. అందులో అక్కన్ననే తానీషా అనేవారు. ప్రజల అఙ్ఞానాన్ని డబ్బులుచేసుకోవడం కోసం, క్యామెడీ కోసం తొట్టి గ్యాంగుకి పాత్రలు కల్పించడానికి, శ్రీ రామ దాసు సినిమాలో చరిత్రనీ, వాస్తవాన్నీ వక్రీకరించారు!)

(అప్పుడే తిట్టడం మొదలెట్టెయ్యకండి--ఇంకా చదవండి! మళ్ళీ వ్రాస్తాగా!)

ఆ దేవుడు కూడా క్షమించని.........

"రిజర్వేష కావేషాలు"

ఈ మధ్య అదేదో సినిమాలో హీరోనే కాకుండా ఐదారు పాత్రలు 'పింజారీ' అనే మాటని వాడాయట. 

'అదిగో! మా కులం పేరెత్తారు. ఆ సినిమా వాళ్ళు క్షమాపణలు చెప్పాలి--లేకపోతే సినిమా ఆడనివ్వం!' అన్నారట ఓ కులం వాళ్ళు.

పూర్వం 'థగ్గులూ' 'పిండారీలూ' మొదలైన జాతులవాళ్ళు వుండేవారట.  వీళ్ళు దేశద్రిమ్మరులు. వీళ్ళ ముఖ్య వృత్తి 'దోపిడీలు, దొంగతనాలు, హత్యలు'.  వీళ్ళకీ, చెంఘిజ్ ఖాన్ కీ భయపడే (చెంఘిజ్ ఖాన్ వీళ్ళ జాతివాడేమో నాకు తెలియదు) ఈ నాడు ప్రపంచవింతల్లో ఒకటైన చైనా మహా కుడ్యాన్ని నిర్మించారు అప్పటి పాలకులు. అంతేకాదు--అఫ్ఘనీస్థాన్, బెలూచీస్థాన్, పాకిస్థాన్, ఉత్తర భారతం లలో బలమైన కోటలు పాలకులు కట్టించుకున్నది కూడా వీళ్ళకి భయపడే!

థగ్గులని ఇంగ్లీషువాళ్ళు స్వీకరించి, 'థగ్' అనేమాటని వాళ్ళ భాషలో ప్రవేశపెట్టుకున్నారు.  మనవాళ్ళు పిండారీలని 'పింజారీలు' గా స్వీకరించారు.

ఈ మాటకీ, 'పొడుగు పింజ' పొట్టి పింజ' 'దూది పింజ' లకీ సంబంధం అంటగట్టి, దాన్ని ఓ కులానికి అన్వయించిన మేథావి యెవరో--వాడికి శిరసు వంచి పాదాభివందనం చెయ్యడం కాదు--తోలు వొలవాలి!

ఇక రిజర్వేషాల విషయానికొస్తే.........."సమాజం లో 'అణగారిన వర్గాలకి' (అణగద్రొక్కబడ్డకాదు--గమనించండి) కొంత వెసులుబాటు కల్పించి, నిర్ణీత సమయం లో వాళ్ళని పై వర్గాలతో సమం చెయ్యడం" అనే వుదాత్త ఆశయం తో మన పెద్దలు రాజ్యంగం ద్వారా కల్పించిన రక్షణ కవచాలు అవి.

ఈ ఆశయం కోసం, కొన్ని కులాలనీ, వర్గాలనీ గుర్తించింది ప్రభుత్వం.

అసలు కులాలు యెలా యేర్పడ్డాయి?

మనిషి అవలంబించే వృత్తుల్ని, వంశ పారంపర్యంగా కొనసాగించడం తో, అవి కులాలుగా స్థిర పడ్డాయి. 

మనువు చెప్పాడు, విష్ణువు ముఖం లోంచి ఓ కులం, భుజాల్లోంచి ఓ కులం, పొట్టలోంచి ఓ కులం, తొడల్లోంచి మరిన్ని కులాల వాళ్ళూ పుట్టారు--ఇవన్నీ 'ట్రాష్'!--"ప్రక్షిప్తాలు"--అంటే "ఇన్సర్టెడ్"!

శతాబ్దాలుగా ఈ కుల వ్యవస్థ మన దేశం లో వ్రేళ్ళూనుకోడానికి, 'ముందుబడిన కులాలతో' సమానం గా 'వెనుకబడ్డ కులాలకీ' బాధ్యత వుంది!

(అప్పుడే తిట్టడం మొదలెట్టెయ్యకండి--ఇంకా చదవండి! మళ్ళీ వ్రాస్తాగా!)

నా ఇంకో కొండె.....3

వెంకట 'మరణ'

వాళ్ళ రూమ్ ప్రక్కన వుండే ఫంక్షన్ హాళ్ళలో దాదాపు సంవత్సరమంతా యేదో ఫంక్షన్ జరుగుతూనే వుండేది--దాంట్లో మనవాడికీ, వాళ్ళ అన్నదమ్ముల అనుబంధానికీ ఉచిత భోజన పథకం అమలయ్యేది. (అదీ అడ్వాంటేజ్!)

మా ఇంకో స్నేహితుడు వరప్రసాద్, బీసెంటురోడ్డులో యేవో జాతరలు జరిగి, పేదవాళ్ళకి అన్న సంతర్పణలు జరుగుతుంటే, 'ఒరే! పందిరేసి, విస్తరేశారు.....ఇక మనదే ఆలస్యం!' అని మమ్మల్ని వేళాకోళమాడేవాడు............వాడి ముందు!

(దయచేసి వాణ్ణి హేళన చెయ్యడానికి ఈ టపాలు వ్రాస్తున్నాననుకోవద్దు! వాడు చిరునవ్వుతో అనుభవించిన కష్టాలని మీ చెవిన వేద్దామనే నా తపన.)

అలాంటి మా రమణ (వాళ్ళది ప్రకాశం జిల్లా), గోదావరి జిల్లాల్లోని ఓ పట్టణం లో వుండే కుటుంబం లో అమ్మాయిని పెళ్ళిచేసుకొన్నాడు!  వాళ్ళ అత్తవారిది కూడా పెద్ద కుటుంబం. ఆ వూళ్ళో మెయిన్ బజారులో ఓ వీధంతా రెండువైపులా వాళ్ళ షాపులే వుంటాయి. ఇంకో పేటలో ఒక వీధిలో రెండువైపులా వాళ్ళ ఇళ్ళే వరసగా వుంటాయి.

వాడి అదృష్టం ఆ అమ్మాయిరాకతో తిరిగింది. బాగా సంపాదించాడు. ఇంకో జిల్లా ముఖ్యపట్టణం లో రాజభవనం లాంటి ఇల్లు కట్టాడు. ఇద్దరు మగపిల్లల్నీ ఇంజనీర్లని చేశాడు. ఆడపిల్లకి అమెరికా సంబంధం చేశాడు! అందరూ చాలా సంతోషం గా వున్న సమయం లో.............

యాభయ్యారేళ్ళ వయసులో 'మహమ్మారి' బారిన పడ్డాడు......కొండనాలుకకి కేన్సరు వచ్చింది. రెండేళ్ళు బాధపడి, లక్షలు ఖర్చుపెట్టి, చివరకి యేడాది క్రితం పై లోకాలకి వెళ్ళిపోయాడు.

కాకతాళీయం గా వాడు పోవడానికి ఓ వారం ముందు నాకు ఫోన్ లో కలిసాడు. అప్పుడు వాడు వేసిన జోకు--"ఒరే! వక్కపొళ్ళు తినేవాళ్ళు, సిగరెట్లు తాగేవాళ్ళు, మందుకొట్టేవాళ్ళు మన ఫ్రెండ్స్ అందరికీ రాని జబ్బు నాకొచ్చిందేమిట్రా?" అనడిగితే, నా సమాధానం "కేరేఝాట్ అనేవాళ్ళకి యేమీ రావు. నువ్వుకూడా కేరేఝాట్ అను............నా అంత్యక్రియలకి నువ్వు వద్దూగాని!' అని. "అంతమాటనకురా! నా టైము అయిపోయింది........అంతే! పైలోకాన్నించి వస్తాన్లే!" అన్నాడు.

ఇంకో చిన్న జోకు చెప్పి వాడి కథనం ముగిస్తాను.

వాడు ఓ నేమ్ బోర్డు వ్రాయించి పెట్టుకున్నాడు. యే వూరు వెళ్ళినా, ఇంటిముందు అది తగిలించేవాడు. దాని కొలతలు--వెడల్పు 3 అడుగులు, పొడవు 4 అడుగులు.

దానిమీద అందంగా తన పేరు, భార్యపేరు వ్రాసివుండేవి.

ఆ క్రింద, తన పిల్లల అందరివీ (అసలు పేర్లుకాదు) ముద్దుపేర్లు వ్రాసి వుండేవి! (వాళ్ళ ఫ్రెండ్స్ కి ఈ ఇంట్లో వాళ్ళు వుంటారని తెలియాలి కదురా! అనేవాడు. మరి ముద్దు పేర్లు యెందుకు? స్కూల్లో పేర్లు వ్రాయించవచ్చుకదా--అంటే--అక్కడే వుంది మజా! అని నవ్వేవాడు!)

ఓ రోజు లీడ్ డిస్ట్రిక్ట్ మేనేజరు వాళ్ళ ఇంటికి వచ్చాడు. (హనుమంతు అని, వాడింకా పెద్ద జోకర్!)

నేమ్ బోర్డు చూసి, "ఇంకా చాలా వ్రాయడం మరిచిపోయారు! వెంటనే వ్రాయించండి. 'పని మనిషి సావిత్రి, చాకలి మంగమ్మ, మంగలి ముఖలింగం.............' ఇలా......"

అదీ సంగతి!

నా ఇంకో కొండె.....2

వెంకట 'మరణ '

అప్పట్లో, బ్యాంకుల్లో ఐదు రూపాయలు, రెండు రూపాయలు, ఒక రూపాయి కూడా తమ సేవింగ్స్ బ్యాంకు ఖాతాల్లోంచి డ్రా చేసుకోడానికి వచ్చేవారు జనం.

ఇక మా రమణ తన బ్యాంకులో డ్యూటీలో వుండగా, ఓ తమ్ముడు వచ్చేవాడట. 'నాకు ఓ కొత్త రబ్బరు (ఇరేజరు) కావాలన్నయ్యా' అంటే, ఓ విత్ డ్రాయల్ ఫారం తీసి, తన ఖాతాలోంచి ఓ ఇరవై పైసలకి వ్రాసి, ఆ డబ్బు తన తమ్ముడికిచ్చి పంపించేవాడట.

కాసేపటికి ఇంకో తమ్ముడు వచ్చి, 'నా పెన్నులో రీఫిల్ అయిపోయింది' అంటే, ఇంకో యాభై పైసలకి విత్ డ్రాయల్ వ్రాసేవాడట.

ఇంకో తమ్ముడు వచ్చి, 'లెఖ్ఖల పుస్తకం అయిపోయిందన్నయ్యా' అంటే, ఓ రూపాయి ఇరవై పైసలకి ఇంకో విత్ డ్రాయాల్ వ్రాసేవాడట.

కేషియర్ వీరాస్వామిగారు 'బుధ్ధి లేదా? ప్రతీరోజూ ఓ ఐదు రూపాయలు డ్రా చేసి జేబులో వుంచుకోవచ్చుకదా?' అని కోప్పడేవాడట.

వుత్తర భారతం నించి వచ్చిన ఓ ప్రొబేషనరీ ఆఫీసరు (తెలుగు రానివాడు) వాణ్ణి 'అన్నదమ్ముల అనుబంధం వచ్చింది' అని గేలిచేసేవాడు.

ఇవిలా వుండగా, బ్యాంకు వాళ్ళందరికీ కొత్త సినిమాలు రిలీజు అయ్యే ముందు మొదటిరోజు మొదటి ఆటకి టిక్కెట్లు ఇప్పించేవారు--ఆంధ్రా బ్యాంకులో ఖాతాలు వున్న ఫిలిం డిస్ట్రిబ్యూటర్లు.

మా రమణ సినిమా చూస్తూంటే, ఆహ్లాదకరమైన సన్నివేశం వచ్చినప్పుడు, ప్రక్కవాడి తొడమీద చరిచి, వ్రేళ్ళని దగ్గరకిలాక్కుంటూ చెయ్యి పైకిలాగి, 'హహ్హహ్హా' అని నవ్వేవాడు. వూహించండి మీ తొడని అలా లాగితే మీకెంత నెప్పెడుతుందో!

అందుకని మా రాంబాబు (వీడిని మా 'డైరెక్టరు' అనేవాళ్ళం. ఆక్కడక్కడా వచ్చిన మా బ్యాంకువాళ్ళ సీట్లని 'అడ్జస్ట్' చేసి, అందరినీ ఒకే వరుసలో కూచోబెట్టేవాడు) వాడికి ప్రత్యేకంగా తెలియనివాళ్ళ ప్రక్కన సీటు వచ్చేలా యేర్పాటు చేసేవాడు.

హైలైట్ యేమిటంటే, 'షోలే' సినిమా మొదటిరోజు మొదటి ఆట చూస్తున్నాం--అమితాభ్ 'ఆ తుపాకీ నాకందించండి' అని అడుగుతాడు సంజీవ్ కుమార్ని. అందించడు! తరువాత కాస్సేపటికి, ఓ పెద్ద గాలి వీచి, సంజీవ్ కప్పుకున్న వుత్తరీయం యెగిరి పడ్డాక, కనిపిస్తుంది--తనకి రెండు చేతులూ లేవు--అని!

వెంటనే మా రమణ 'అర్రే! చేతులు వెనక్కి పెట్టి కట్టేశాడ్రా!' అన్నాడు.

మా రాంబాబు 'నువ్విచ్చే రెండున్నర రూపాయలకోసం వాడి చేతులు నిజం గా నరికేస్తారన్నుకున్నావేంట్రా? బేవకూఫ్' అని వాణ్ణి తిట్టాడు. చుట్టూ జనాలందరు 'ఘొల్లు '!

.............మిగతా ఇంకోసారి.